حامد مختارانی، آهنگساز و نوازنده نی، با همکاری پروفسور داریوش فرهود، از پیشگامان علم ژنتیک در ایران، در حال ساخت اثری موسیقایی است. این پروژه از مجموعه ۱۵ جلدی «ایران فرهنگی» الهام گرفته و تلاش میکند مفاهیم این مجموعه پژوهشی را با زبانی هنری و معاصر بازآفرینی کند.
مجموعه «ایران فرهنگی» نتیجه نزدیک به دو دهه تحقیق و تدوین زیر نظر پروفسور فرهود است. این طرح از اردیبهشت ۱۳۸۶ آغاز شد و با مشارکت پژوهشگران، به تدوین ۱۵ جلد کتاب و هزاران صفحه محتوا در زمینه تاریخ، فرهنگ، تمدن، هنر و ادبیات ایران انجامید.
هدف اصلی این مجموعه، فراهم آوردن بستری جامع برای شناخت میراث تاریخی و فرهنگی ایران برای عموم مخاطبان است تا مطالعه آن تنها به پژوهشگران محدود نشود.
پروفسور داریوش فرهود، علاوه بر فعالیتهای علمی، بخش مهمی از فعالیتهای فرهنگی خود را به این مجموعه اختصاص داده است. رویکرد «ایران فرهنگی» بر ارائه تصویری فراگیر، صبانت پژوهشی و قابل فهم از میراث ایران استوار است.
برداشت هنری حامد مختارانی از «ایران فرهنگی»
در بخش موسیقی، حامد مختارانی پس از بررسی محتوای مجموعه، برداشت هنری خود را در قالب یک اثر مستقل موسیقایی دنبال میکند. این اثر با بهرهگیری از ظرفیتهای آهنگسازی ارکسترال و موسیقی کلاسیک، با چشمانداز اجرای سمفونیک در حال شکلگیری است و قرار است به عنوان موسیقی رسمی پروژه «ایران فرهنگی» معرفی شود.
در این رویکرد، هدف بازگویی مستقیم مطالب کتابها نیست؛ بلکه مفاهیم و تصاویر ذهنی برگرفته از مطالعه مجموعه، مبنایی برای شکلگیری زبان موسیقایی اثر قرار میگیرند. بیان غیرکلامی اثر نیز امکان ارتباط با مخاطبان گستردهتری را در داخل و خارج از ایران فراهم میکند.
در این پروژه، ظرفیتهای موسیقی ارکسترال در کنار ویژگیهای ملودیک موسیقی ایرانی مورد توجه قرار گرفته است. آهنگساز تلاش دارد از طریق ساختار موسیقی، رنگآمیزی صوتی و تغییرات دینامیک، دریافت هنری خود از لایههای تاریخی و فرهنگی این مجموعه را به زبان موسیقی منتقل کند.
خوشنویسی و فیلم: بخش تصویری پروژه
بخش دیگری از این پروژه به هنرهای تصویری اختصاص دارد. مختارانی طراحی و اجرای یک پرفورمنس خوشنویسی را در یکی از مکانهای تاریخی ایران بر عهده خواهد داشت.
در این اجرا، واژه انگلیسی CULTURE با بهرهگیری از خوشنویسی ایرانی و اشعار مرتبط با فرهنگ ایران، به اثری تصویری تبدیل خواهد شد.
فرآیند اجرای این اثر خوشنویسی به صورت حرفهای و با رویکردی سینمایی ثبت میشود و موسیقی پروژه نیز در ساختار نهایی فیلم حضور خواهد داشت تا مجموعهای یکپارچه از موسیقی، تصویر و خوشنویسی شکل بگیرد.
رونمایی همزمان از موسیقی، خوشنویسی و فیلم
بر اساس برنامهریزیها، موسیقی، اثر خوشنویسی و فیلم چندرسانهای این پروژه همزمان با رونمایی مجموعه کتابهای «ایران فرهنگی» در مراسمی ویژه معرفی خواهند شد.
پس از رونمایی نیز آثار تولیدشده برای انتشار در رسانههای داخلی و بینالمللی آماده میشوند.
این همکاری، تلاقی دو مسیر پژوهشی و هنری است؛ از یک سو میراث علمی و فرهنگی «ایران فرهنگی» به سرپرستی پروفسور داریوش فرهود و از سوی دیگر، زبان معاصر موسیقی و هنر چندرسانهای حامد مختارانی. این پروژه میکوشد بخشی از مفاهیم مرتبط با فرهنگ و هویت ایرانی را در قالبی هنری، غیرکلامی و با قابلیت عرضه بینالمللی به مخاطبان معرفی کند.

