قطعه «تم و واریاسیون» که در سال ۲۰۱۵ در شهر ونکوور کانادا ساخته شده، اثری ارزشمند از کامبیز روشنروان است. این اثر بر پایه یک تم دو قسمتی و ۱۷ واریاسیون متنوع بنا شده است. در طول واریاسیونها، تم اصلی با تغییرات ملودیک، ریتمیک و هارمونیک بسط مییابد.
با استفاده از عناصر کروماتیک و گذر تدریجی از تونالیتههای مختلف، مسیر تحول موسیقایی اثر شکل میگیرد که به فضایی آتونال میرسد و سپس به تدریج به ساختار تونال اولیه بازمیگردد. در این قطعه، ساز تار به عنوان ساز سولو در کنار کوارتت زهی قرار گرفته و تواناییهای فنی و بیانی آن به زیبایی به نمایش گذاشته شده است.
آزاده امیری، نوازنده برجسته تار در این اثر، در یادداشتی درباره تجربه خود از اجرای «تم و واریاسیون» به نقش نوازنده در تبدیل ایده آهنگساز به یک تجربه شنیداری اشاره کرده است. او نوشته است:
هنر، در عمیقترین معنای خود، روایتگر آفرینش است؛ آفرینش آنچه پیش از آن وجود نداشته و از عمق وجود انسان، از اندیشه، احساس، تجربه و خیال او، به جهان قابل شنیدن و دیدن وارد میشود. موسیقی شاید خالصترین شکل این آفرینش باشد؛ زیرا آنچه در سکوت ذهن و روح آهنگساز شنیده میشود، سرانجام در قالب صدا متولد شده و به روح شنونده راه مییابد.
امیری نوازنده را واسطهای میان ذهن آهنگساز و گوش مخاطب میداند و میافزاید:
نوازنده تلاش میکند به اندیشه آهنگساز صدا ببخشد، به احساس او جان بدهد و آن دنیای نادیدنی را ملموس و شنیدنی کند.
او در ادامه با اشاره به تأثیر تجربیات شخصی نوازنده بر هر اجرا مینویسد:
مسیر شنیداری شدن یک قطعه، هرگز بدون واسطه و بدون تأثیر از وجود نوازنده نیست؛ زیرا او با تمام وجود خود به اثر نزدیک میشود: با عشقش، با روحش، با احساسش، با تجربیات زندگیاش، با آموختهها و جستجوهایش، با نگاهش به موسیقی و جهان، با فراز و نشیبهای زندگی و با تمام تأثیراتی که سالها زیستن و نواختن بر او گذاشته است.
به باور این نوازنده، همین تجربه زیسته میتواند باعث تفاوت در درک و اجرای یک اثر در دورههای مختلف زندگی شود. او مینویسد:
به همین دلیل است که یک اثر موسیقایی، هر بار که از وجود نوازنده میگذرد، میتواند رنگ دیگری به خود بگیرد و حتی اجرای یک قطعه در فصول گوناگون زندگی او میتواند معنا و صدایی متفاوت پیدا کند. زیرا انسان نوازنده در گذر زمان همان انسان روزهای گذشته نیست؛ رنج کشیده، عاشق شده، از دست داده و این تفاوت، چیزی جز حضور زندگی در موسیقی نیست.
امیری «تم و واریاسیون» را تجربهای ارزشمند و عمیق توصیف کرده و درباره حضور خود در این اثر میگوید:
این اثری برای کوارتت زهی است خودرو که توسط دوستان و همکاران توانمندم در عرصه موسیقی اجرا شده و افتخار میکنم که نوازندگی تار را در این اثر بر عهده داشتهام و کوشیدهام با تمام وجود، به آنچه آهنگساز در اندیشه و احساس خود آفریده است، صدا ببخشم.
او درباره همکاری با کامبیز روشنروان نیز نوشته است:
با افتخار، این اثر را که آفرینش استاد عزیزم، جناب آقای کامبیز روشنروان است، اجرا و منتشر میکنم. حضور در جهان صوتی این اثر برای من، نه فقط یک اجرای موسیقایی، بلکه فرصتی برای گفتوگو با اندیشه و نگاه هنرمندی است که سالها نغمات جاودانی را به موسیقی این سرزمین هدیه کرده است.
امیری در پایان یادداشت خود آورده است:
امیدوارم «تم و واریاسیون» بتواند مسیر خود را از ذهن آهنگساز، از جان و دست و عشق من، به شایستگی طی کند و سرانجام به گوش و جان شما برسد.
در اجرای این اثر شنیدنی، جمعی از برجستهترین نوازندگان کشور همکاری داشتهاند: پدرام فریوسفی (ویلن اول)، علی جعفری پویان (ویلن دوم)، میثم مروستی (ویولا) و آتنا اشتیاقی (ویلنسل) در این اثر به هنرنمایی پرداختهاند.
ضبط این اثر تحت نظارت مهدی بزرگمهر انجام شده است.